آموزش کودکان

آموزش کودکان ۱۳۹۷-۷-۲۲ ۲۳:۵۷:۳۸ +۰۰:۰۰

در این روزها خبرهای زیادی از کمبود ذخیره آبی در بسیاری از شهرهای ایران شنیده می شود. بسیاری از مسئولان توصیه به صرفه جویی در مصرف آب کرده اند تا از شدت این بحران کاسته شود.

اگر چه بحث کمبود آب و بحران بی آبی، ترس را در وجود ما رقم شده، اما فرصتی را فراهم آورده که بیشتر به این موضوع فکر کنیم. به ویژه اگر شما والدین هستید بدانید که مسئولیت سنگین تری را بر عهده دارید و این مسئولیت بحث آموزش «صرفه جویی در مصرف آب» به کودکانتان است.

به یاد داشته باشید که آموزش صرفه جویی اب فقط در دوران بحران کمبود آب، اهمیت ندارد. بلکه حتی این موضوع در شهرها و کشورهایی که با مشکل کمبود آب مواجه نیستند، مورد توجه قرار گرفته و برنامه های مختلفی برای آموزش صرفه جویی به کودکان برنامه ریزی شده است.

یکی از کلیدی ترین و موثرترین شیوه های آموزش برای صرفه جویی در مصرف آب، توجه و تمرکز آموزش در سنین کودکی و نوجوانی است.

کارشناسان معتقدند که آموزش مفید در این گروه سنی، می تواند اثر قابل توجهی در تغییر فرهنگ مصرف آب در کل جامعه داشته باشد.

 در سال های گذشته کاهش ذخایر آبی کشور و افزایش میزان مصرف باعث شده که ایران از لحاظ تامین منبع حیاتی با عدم تعادل روبرو شود. بر این اساس، لازم است شیوه های مصرف نسبت به گذشته تغییر کند، یکی از راهکارهای بهبود شیوه های مصرف، بهره گیری از روش های صحیح آموزش است. اما کارشناسان معتقدند که آموزش های مصرف آب باید بر اساس گروه های سنی تفکیک شود. در این میان، آموزش در سنین کودکی و نوجوانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است است، زیرا که این گروه سنی دارای تاثیرپذیری و آموزش بالایی هستند و از سوی دیگر، این افراد می توانند بر روی افراد بزرگسال و همسالان خود نیز تاثیر ویژه ای داشته و آموزش ها را منتقل کنند. همچنین این نوع آموزش پایه ریزی برای آینده خواهد شد، زیرا گروهی از تصمیم گیران آینده، از میان دانش آموزان امروز انتخاب خواهند شد. در این خصوص راهکارهای گام به گام را در خصوص آموزش به کودکان ارائه کرده ایم که می توان با بهره گیری از این بسته های آموزشی، شیوه های صحیح مصرف آب را برای این گروه سنی تشریح کرد:

1- توصیه های خود را عملی انجام دهید و با بچه ها تمرین کنید. هر زمان که می خواهید برای آموزش هر چیزی به بچه ها اقدام کنید تمرین موعظه هایتان مهم است. بسیاری از عادات و رفتار کودکان شما توسط پیروی از آنچه شما به عنوان پدر و مادر انجام می دهید شکل می گیرد. اگر شما بخواهید آن ها متعهد به حفاظت از آب باشند باید خودتان به آن عمل کنید.

2- آموزش را سرگرم کننده کنید. هر آموزشی، زمانی اثربخش­تر است که جالب باشد. می توانید این کار را به بازی تبدیل کنید و مثلا اگر دو فرزند دارید سیستمی برای امتیازدهی به بچه ها برای یادآوری یا انجام کارهایی که سبب صرفه جویی در آب می شود درست کنید.

3- آب برای بسیاری از کودکان نماد شادی و بازی است و بیشتر کودکان بازی کردن با آب یا در آب را دوست دارند. از این رو اگر به طور صریح به آنها بگویید که آب را زیاد مصرف نکن، مطمئنا تاثیر زیادی نخواهد داشت.اگر برای شما امکان دارد، سعی کنید کتاب هایی با مضامین صرف جویی آب با توجه به سن کودکتان خریداری کنید. اگر این امکان برای شما وجود ندارد، خودتان دست به کار شوید و قصه پردازی کنید. قصه پردازی برای کودکان کار زیاد سختی نیست. در داستان های خود برای کودکان توضیح دهید که زندگی بدون آب چقدر می تواند سخت باشد. اگر آن ها تشنه هستند ولی آبی نیست که به آن ها بدهید. یا بازی کرده اند و نیاز به حمام کردن دارند، اما آب نیست و …

4- همانطور که گفته شد، کودکان از اب بازی لذت می برند، از اینرو زمانی که به حمام می روند ترجیح می دهند طولانی مدت در حمام بمانند و بازی کنند. باید توجه داشته باشید که هر دقیقه دوش گرفتن بین 20 تا 40 لیتر مصرف می شود. از اینرو توصیه می شود اگر امکان دارد استخرهای بادی کوچکی برای کودک خود تهیه کنید (می تواند از تشت هم استفاده کنید) و ان را در حمام قرار دهید تا کودک در داخل آن آب بازی کند و در حین بازی کودک شیر اب را ببندید تا از هدر رفتن اب جلوگیری شود.

5- موقع مسواک کردن کودک سعی کنید با او همراه شوید، زمانی که کودک مسواک می زند به او یاد دهید که شیر اب را ببندد و در صورت امکان می توانید لیوان ابی تهیه کنید تا بعد از مسواک زدن دهان کودک را بشویید. همانطور که گفته شد سعی کنید با او همراه شوید و این اقدامات را ابتدا خود انجام دهید، زیرا کودک از شما الگوبرداری می کند.

6- بطری آبی برای کودکتان تهیه کنید تا در زمان تشنگی از ان آب بنوشد. این امر هم کمک می کند تا شما میزان نوشیدن اب کودک در طی روز را اندازه گیری کنید و از جهت دیگر کمک می کند تا آب کمتری هدر رود، زیرا در بیشتر اوقات کودکان در زمان تشنگی تقاضای آب می کنند، و والدین به آن ها لیوان آب را می دهند که آن ها نمی توانند آن را تمام کنند و باقی مانده آب، به راحتی هدر می رود.

7- از تمامی قوانین و محدودیت های حفاظت آب که ممکن است در محل زندگی شما اعمال شود، آگاه شوید و از آن تبعیت کنید.

8- فرزندان خود را در مورد نیاز به حفاظت از آب آگاه کنید. از خرید اسباب بازی‌ها و سرگرمی هایی که به یک جریان ثابت آب نیازدارند، خودداری کنید و به کودکان آموزش دهیم تا با بستن بموقع شیر، از هدر رفتن آب جلوگیری کنند.

9- گروه های فرهنگی، غیر دولتی را به ایجاد و ارتقای فرهنگ حفاظت از آب در میان کودکان و بزرگسالان تشویق کنید.

10- به کودکان بگویید که هرگونه اتلاف قابل توجه آب، شکستگی لوله‌ها و هدر رفتن آب در هر نقطه را به مرکز ارتباطات مردمی (تلفن ۱۲۲) اطلاع دهند.

11 -تشریح و تبیین آب مجازی ( آب مصرفی لازم برای تولید انواع کالاها از جمله پوشاک و لوازم خانگی و وسایل الکترونیکی و …) برای دانش آموزان و اینکه از چه روش هایی غیرمستقیم به اتلاف منابع آب دامن می زنیم.

12 – نکته آخر و کلیدی این که صرفه جویی در آب با آموزش آغاز می شود. ارزش صرفه جویی در آب و اینکه چطور باعث پس انداز درآمد خانواده و کمک به حفظ محیط زیست می شود را توضیح دهید. فراموش نکنید که خود شما باید الگو باشید.

13- بچه ها تنها زمانی دستورالعمل های شما برای صرفه جویی در انرژی را جدی می گیرند که بدانند شما بیش از حد دنبال این کار را گرفته اید.

در سال 95 اجرای طرح مدیریت هوشمند آب در یک دوره با مشارکت ۱۲هزار دانش آموز میزان مصرف آب در خانواده دانش آموزان مشارکت کننده را 12 متر مکب کاهش داد.

 کودکان را باید جدی بگیریم و به شعور آنان احترام بگذاریم، کودک ممکن است سن کمی داشته باشد اما نگاه بسیار وسیع و جامعی به اطرافش دارد و همه چیز را کنجکاوانه رصد می­ کند و آنها را از دید یک نظاره گر جدی، ثبت می­ کند.

تمام اتفاقات و آموزش‌ها در زندگی آینده کودکان تاثیر مستقیمی می­گذارد، لمس یک محصول آموزشی حجمی، شنیدن یک شعر یا موسیقی، در رفتار آینده کودک تاثیر زیادی دارد و آینده کشور را می­سازد، در حالی که متاسفانه برخی از سازمانها هنوز گمان دارند که کودک به اقتضای کودکی خود فاقد درک است.

امروز می بینیم که کودکان در ارتباط جدی که با فناوریهای روز هستند و ارتباطات نوین را رصد می­کنند، دارای درکی به مراتب بالاتر از گذشته هستند و این فرصتی است که به وسیله آن می­توان مدیریت مصرف انرژی، حفظ محیط زیست و بسیاری از مسائل مدنی و حیاتی اجتماعی و فرهنگی را آموزش داد. ایجاد حساسیت و قدرت تشخیص و توصیف مسایل و پروراندن مهارت‌هایی برای ابداع روش‌ها و وسایل حل مسائل مربوط به مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب، ایجاد حس مسئولیت در برابر آیندگان، می تواند از اهداف آموزش چگونگی صرفه جویی در مصرف آب باشد.

رسانه نیز به عنوان یکی از نهادهای آموزشی در کنار سایر نهادها می تواند در ترویج فرهنگ مصرف بهینه در کودکان و نوجوانان تاثیر بسزایی داشته باشد برای مثال:

 -تهیه فیلم های آموزشی و کارتون های ویژه کودکان مشکل آب را که جهانی است به مردم اطلاع و آموزش کافی برای مصرف بدهد.

– استفاده از انیمیشن و جاذبه های تصویری در پیام های آموزشی و تبلیغی در زمینه بهینه مصرف کردن آب

-تکرار پیام های آموزشی و تبلیغی در زمینه بهینه مصرف کردن آب

– برگزاری مسابقه هایی با مشارکت نهادهای آموزشی در رسانه و یا پوشش دادن فعالیت نهادهای آموزشی در خصوص ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب در دانش آموزان

– استفاده از چهره های مشهور بویژه بازیگران و ورزشکاران در برنامه های آموزشی در زمینه اصلاح الگوی مصرف آب

– فواید استفاده از روش‌های بهینه مصرف در مقایسه با روش‌های متداول پر مصرف برای انجام کارهای روزانه به صورت مصداقی از طریق اینفوگرافی و یا انیمیشن قابل درک برای کودکان و نوجوانان به نمایش در آید تا تفاوت‌ها ملموس‌تر باشد.

– عدم تبلیغ وسایل بازی پرمصرف آبی و یا آگاهی دادن در خصوص میزان مصرف اسباب بازی‌های پرمصرف آبی (مثل برخی تفنگ‌های آب پاش بزرگ که آب فراوانی را هدر می دهند)

– هشدار نسبت به مسئله کم آبی و لزوم صرفه جویی باید هوشمندانه باشد زیرا تاکید بیش از حد بر بحران آب و ادامه روند خشکسالی، آن را به معضلی حل ناشدنی در اذهان تبدیل می ­کند و افراد را به سمت نا امیدی و بی تفاوتی نسبت به موضوع خواهدکشاند. به نحوی که فرد نتیجه بگیرد دیگر کاری نمی‌توان کرد و صرفه جویی من تاثیری در روند حل مسئله نخواهد داشت.

– حساس سازی اقشار مختلف نسبت به اهمیت و محدودیت ­های آبی

– توجه دادن مردم و خانواده­ ها به موضوع اهمیت آب و مصرف صحیح آن

– تثبیت و تعمیق مسائل مربوط به حوزه آب از طریق کودکان و نوجوانان در نقش سفیران و حامیان آب